HPU-Home |

Keac

HPU en porfyrinopathieën

 

__________________________________________________________________________

Samenvatting

Verworven porfyrinopathieën zijn veel algemener als wordt aangenomen. De stress-geinduceerde vorm, HPU vindt globaal bij 10% van de vrouwen. Wat is er bekend van niet-acute porfyrieën?

 

Inleiding

HPU behoort tot de zogenaamde porfyrinpahtieën. Dat zijn storingen in de porfyrine-stofwisseling. Deze vorm van porfyrinopathie was al eerder aantoonbaar toen de Mayo-klinieken in de VS die zich op deze ziekte gespecialiseerd hebben, een nieuwe zeer gevoelige bloedcel-porfyrine-enzymtest introduceerden (Morton, 1995). Deze toepassing, maar ook de HPU-test tonen aan, dat porfyrieën niet zoals werd aangenomen zeer zelden voorkomen, maar ziekten zijn met een prevalentie (voorkomen) van 1:20, dat is een op de tien vrouwen. Op basis hiervan moet aangenomen worden dat porfyrieën in tegenstelling tot de klassieke opvatting veel eerder een mild verloop hebben.

 

Porfyrien treden op door enzymstoringen die betrokken zijn bij de heemsynthese. Heem is de basisbouwsteen van het ijzerhoudend deel van het hemoglobine. Deze storingen kunnen aan een of meer van de acht betrokken enzymen optreden. Bij aangeboren porfyrieën is in de regel maar een enzym gestoord in zijn functie. De geblokkeerde heemsynthese verstoord dan talrijke processen, waarbij heem en hemoglobine betrokken zijn (Donnay, 1965). Hiertoe behoort het transport van zuurstoftransport, het hemoglobine dat zuurstof van de longen naar de verschillende organen transporteert, het cytochroom P-450 enzymsysteem dat heem voor de ontgifting in de lever gebruikt, en de spieren die uit heem zijn opgebouwd. In tegenstelling tot de meeste stofwisselingsziekten komen de symptomen vaak eerst op volwassen leeftijd tot uiting.

 

Wanneer de stofwisseling van de heemsynthese geblokkeerd is, hopen bepaalde porfyrinen zich in bepaalde organen op. Hier kunnen deze stoffen toxische effecten hebben, die zich uiten in symptomen van het centrale, perifere of vegatieve zenuwstelsel en/of de huid. In de overgangsfase van het latente naar het manifeste stadium worden de symptomen uitgelokt door licht, stress, infecties, porfyrogene geneesmiddelen en chemicaliën. Deze schijnen het gebrekkige enzymsysteem definitief te ontregelen. De symptomen berusten op een blokkade van de porfyrinestofwisseling en op de ophoping van porfyrinen in bepaalde organen, niet op de toxische concentratie van porfyrogene verbindingen in het bloed zelf (Morton, 1995).

 

Porfyrieën zijn aantoonbaar door de ophoping van precursors van heem zoals delta-aminolevulinezuur en porfobilinogeen in bloed, ontlasting en urine of door de veranderde activiteit van enzymen die bij de stofwisseling betrokken zijn.

 

Bij storingen in de heemsynthese die door verschillende ziekten, medicijnen of chemicaliën worden veroorzaakt, spreekt men over porfyrinurien, onafhankelijk van het feit of enzymdefecten kunnen worden aangetoond. De meest voorkomende symptomatische profyrinurie is bloedvergiftiging (Valentin, 1979).

 

Profyrien en porfyrinurien worden samen aangeduid als porfyrinopathieën. Porfyrieën zijn sinds begin van de vorige eeuw bekend en worden in de door de WHO uitgegeven internationale classificatie van ziekten (International Classification of Diseases; ICD 9) onder nummer 277.1 genoemd.

De volgende opmerkingen zijn relevant op het effect van HPU op de gezondheid te kunnen beoordelen:

  • Delta-ALA, het eerste tussenproduct van de heemsynthese remt zowel cholinerge als ook GABA-synapsen en blokkeert de excitorische neurotransmitter, glutaminezuur (Buscher).
  • Beschadigingen van de porfyrine-stofwisseling beïnvloeden de functie van de mitochondrieën en daarmee de energieverzorging van de cel. (Heuser).
  • Patiënten met aangeboren porfyrie hebben in de regel maar een enzymdefect, terwijl HPU-patiënten meerdere kleine enzymdefecten aantoonbaar zijn, maar de enzymsystemen zijn nooit volledig geblokkeerd (Kamsteeg, Ziem).
  • De laboratoria van de Mayo-klinieken voerden meer dan 10.000 porfyrine-tests per jaar uit. Op basis van deze gegevens heeft men het normaalgebied veel nauwkeuriger kunne vaststellen (Baker). Het KEAC laboratorium voer zo'n 4000 test per jaar uit.
  • Delta-ALA is sterk neurotoxisch. De ALA-synthese is de eerste en beperkende stap in de heemsynthese. Verschillende (volgens Wilson meer dan 3.700 commercieel beschikbare) porfyrogene chemicaliën kunnen direct of indirect door heemafbraak, de productie van Delta-ALA-synthase, het ALA vormende enzym, en daarmee ook Delta-ALA stimuleren. Veranderingen in de heemsynthese hebben invloed op bijvoorbeeld de bloedglucose-spiegel, op hormoonspiegels, op vetzuren, antioxidatieve enzymen en aminozuren, en vooral op het voor de ontgifting zo belangrijke Cytochrom-P450-systeem (Duehring, 1996).
  • Een door Delta-ALA gestimuleerd porfyrine-productie kan vele biologische effecten hebben. Porfyrinen binden bijvoorbeeld aan perifere Benzodiazepine-receptoren in de buitenmembraan van mitochondrieën, hetgeen de celstofwisseling verstoort (Verma, 1988).
  • Sommige mensen schijnen een verhoogde doorlaatbaarheid te bezitten van de bloed-hersen-barrière voor Delta-ALA, hetgeen toxische processen versnelt (Buzzi, 1995).
  • Ge gevoeligheid voor ALA verschilt sterk van persoon tot persoon (Thunell, 1995).
  • Delta-ALA kan neurogene ontstekingen versterken door het stimuleren van de uitscheiding van stimulerende aminozuren (GABA; Meggs, 1995).
  • Delta-ALA kan excitotoxitsch zijn. Hierbij wordt ook gedacht aan een mogelijke rol bij de ziekte van Huntington, een ziekte die veroorzaakt wordt door een overschot stimulerende aminozuren (Dawson, 1995), wat zorgt voor een oberstimulatie in bepaalde gebieden van de hersenen.
  • Delta-ALA lijkt qua structuur sterk op de sterk op de neurotransmitter GABA, wat storingen kan leiden. Neurasthenie (nerveuze overprikkeling) wordt toegeschreven aan storingen van de GABA-synapsen (Corrigan, 1994).

 

Dannay en Ziem noemen een groot aantal porfyrogene verbindingen (Wilson, 1996), waarvan enige genoemd dienen te worden:

  • Chemicaliën: aluminium en verbindingen, Atrazin, lood, Carbaryl, Chlordaan, chloroform, DDT en zijn afbraakproducten, Dibenzofuran, Dieldrin, Endosulfan, ethanol (alcohol), ethyleenoxide, Hexachloorbenzeen, cadmium, Lindaan, Parathion, Pentachloorfenol (PCB), Polychloreerde bifenylen (PCB), Pyrethroïden, kwik en verbindingen, Styreen 2,3,7,8,-tetrachloordibenzo-p-dioxine (TCDD), trichloorfenol en vinylchloride.
  • Medicijnen: Amitriptyline, barbituraten, Carbamazepin, Diazepam, Griseofulvin, Halothan, Imipramin, Isoniazid, Meprobamaat, Metamphetamin, oestrogenen, Oxazepam, Progesteron, kwikverbindingen, sulfonamide-antibiotica en Tetracycline.

Symptomen

Acute aangeboren porfyrie omvat altijd neurologische symptomen van het centrale, perifere of het neurovegetatieve zenuwstelsel. Ook bij niet-acute porfyrieën kunnen symptomen optreden zoals hoofdpijn, concentratiestoornissen, persoonlijkheidsveranderingen, transpireren, hoge bloeddruk, hartkloppingen, aanvallen, buikpijn, misselijkheid, overgeven, verstopping, zwakte, spier- en gewrichtspijnen, onzekere gang, tintelen in armen en benen, periodieke koorts en huidklachten.

 

Literatuur

Anderson, K.E. (1992) The porphyrias. In: Wijngaarden, Smith, Bennett, Cecil Textbook of medicine (19th edition), W.B. Saunders, Philadelphia.

Buzzi, M.G. (1993) Neurogenic model of migraine. Cephalalgia 15, 277-280.

Duehring, C. (1996) Toward a unifying metabolic factor for MCS. Our Toxic Times, March 1996. 15-24.

Morton, W.E. (1995) Redefinition of abnormal susceptibility to environmental chemicals. Paper at the second International Congress on Hazordous Waste, Atlanta.

Valentin, H. (1979) Arbeitsmedizin Band 2: Berufskrankheiten, 2e druk, Thieme, Stuttgart.

Naar een publicatie van W. Maschewsky, Zeitung für Umweltmedizin 4, 102-107 (1996).

__________________________________________________________________________

 
Intro | KEAC index | HPU website | English